گفت وگو با کارگردان جواهري در قصر
جامعه مردسالار

ترجمه، مهرناز مصباح؛ سريال کره اي جواهري در قصر هر جمعه شب ساعت 30/9 از شبکه دوم سيما پخش و شنبه ساعت 45/12 تکرار مي شود. اين سريال که از محبوبيت بسيار زيادي در سراسر جهان برخوردار است و عنوان محبوب ترين سريال کره اي تاريخ را از آن خود کرده در کشور ما نيز طرفداران زيادي دارد تا حدي که برخي مردم از شنيدن اين خبر که قرار است چند قسمت پاياني اين سريال پخش نشود و به عبارتي با سانسور مواجه شود بسيار ناراحتند و در واکنش به اين مساله در اعتراضي اينترنتي شرکت کرده اند. در نظرسنجي سايت سيماي ايران نيز که محبوبيت سريال ها و فيلم هاي پخش شده از تلويزيون کشورمان را مي سنجد جواهري در قصر با آرايي تقريباً برابر با 170 هزار نفر دومين مقام را دارد.
***
خبرهايي مبني بر ساخت دنباله اي براي اين سريال وجود دارد. موضوع چيست؟
متاسفانه اين خبر واقعيت ندارد و شايعه است. بسياري از طرفداران اين سريال اميدوارند ادامه اي براي اين سريال ساخته شود و يانگ آئه در آن به ايفاي نقش بپردازد. اما من قاطعانه مي گويم چنين کاري غيرممکن است. ما در اين سريال به تمامي زوايا پرداخته ايم و ديگر حرف نگفته اي باقي نمانده است. به علاوه لي يانگ آئه سنش بالا رفته و براي اين نقش مناسب نيست. 30 سالگي براي اکثر بازيگران زن و نه فقط در کره سن نامناسبي محسوب مي شود. کسي مثل يانگ آئه پيرتر از آن است که نقش زن جواني را بازي کند و جوان تر از آن که نقش يک مادر را.

پس چه کار بايد بکند؟
مي تواند نقش زني در اواخر دهه 20 يا اوايل دهه 30 را ايفا کند. نقشي مثل يک وکيل، معلم، پزشک، يا روزنامه نگار حرفه اي. اما خب، نمي دانم خودش با اين نظر موافق است يا نه.
به نظرتان اين شايعه چطور پا گرفته است؟
دو سال پيش شبکه ام بي سي از من خواست دنباله اي براي سريال بسازم هر چند قبلاً هم بارها به آنها گفته بودم اين امر غيرممکن است. احتمالاً شايعه از همانجا درز کرده است.
چندي پيش خبرهاي ديگري نيز بر اين مبنا وجود داشت که آئه قرار است نقش يک رئيس جمهور زن را در يک فيلم کره اي بازي کند اما خبر جديدي در اين زمينه دريافت نکرده ايم.
شايد يکي از موانع اين است که آئه دستمزدهاي بسيار بالا پيشنهاد مي کند. اين مساله باعث مي شود تهيه کنندگان قبل از اينکه به وي پيشنهاد بازي بدهند به جاي يک بار دو بار فکر کنند.
اگر ممکن است، ميزان دستمزد وي را هم بگوييد.
او و همينطور بازيگران ديگري مثل بائه يانگ جون و چوي جي وو معمولاً براي بازي در هر قسمت 50 ميليون وون معادل 80 هزار دلار مي گيرند که تقريباً نصف بودجه توليد هر سريال بزرگ محسوب مي شود.
از لحاظ حرفه اي نظر شخصي تان در مورد بازي آئه چيست؟
به نظر من آئه بازيگر درخشاني است. توانايي ايفاي نقش هاي کاملاً متفاوتي را دارد و اين نکته براي يک بازيگر از اهميت بسياري برخوردار است چون باعث مي شود هميشه در يک نقش نماند و تبديل يه کليشه نشود. مثل يک کاغذ سفيد است که مي تواند هر نقشي را به خود بپذيرد. تو رنگ ها را در صفحه مي گذاري و او رنگ ها را به خود مي گيرد. مي تواند گيوم يا يانگوم يا هر کس ديگري باشد. مي تواند از سويي بسيار باهوش و از سوي ديگر بسيار سرد باشد.
کار با آئه در اين سريال چطور بود؟
آئه آدم سختکوش، دلسوز و وظيفه شناسي است که خودش را وقف کار مي کند. من هميشه خيالم از بابت او راحت بود. در ضمن با همه هم رفتاري مهربان و محترمانه دارد. هيون تايک، تهيه کننده، هم از او بسيار راضي است و مي گويد آئه کم حرف، خونسرد و قابل اعتماد است. يکي از بزرگترين محاسن او نيز اين است که مي تواند کاملاً بر روي نقشي که ايفا مي کند تمرکز کند.
يعني هيچ نکته آزاردهنده اي در کار کردن با او وجود نداشت؟
طبيعتاً هيچ آدم بي عيب و نقصي وجود ندارد. آئه هم از اين قاعده مستثني نيست. او هم معايبي دارد. في المثل بعضي اوقات کاملاً کله شق مي شود و هيچ جور نمي شود با او کنار آمد. معمولاً هم دليلش اين است که منطق محض را در پيش مي گيرد و ذره اي انعطاف که لازمه کار انساني است به خرج نمي دهد. از نظر او تمامي نماها بايد کاملاً منطقي باشد وگرنه نمي تواند خودش را وقف نقشش کند.
اما وقتي پاي عشق در ميان باشد که نمي توان منطقي عمل کرد.
متقاعد کردن آئه به اين منظور که بتواند مسائل را از اين زاويه ببيند اصلاً کار راحتي نيست. مثلاً در نمايي که يانگوم براي نخستين بار احساساتش را نسبت به او که دوستش دارد ابراز مي کند، همان نمايي که در غروب خورشيد و در ساحل مي گذرد آئه اصرار داشت که عشقش را اينچنين آشکار بيان نکند. مدت زيادي طول کشيد تا بتوانيم نظرش را عوض کنيم. براي متقاعد کردنش گفتم آدم بايد در عشق صادق باشد اما او در پاسخم مي گفت اين منطقي نيست.

پس نتوانستيد قانعش کنيد؟
باز هم براي متقاعد کردنش قطعه اي از يک رمان کره اي دهه 80 را برايش نقل کردم. اين رمان درباره زني است که زماني به مردي که دوست داشت خيانت کرد اما بعد از مدتي نزد او برگشت. زن از مرد خواست که او را ببخشد اما مرد به او گفت دوستش دارد و جمله «دوستت دارم» معادل هزار بار گفتن «تو را بخشيدم» است. بالاخره به اين شيوه توانستم قانعش کنم که وقتي عاشق باشي هر چيزي ممکن است. آئه اينگونه است. اگر نتواند مساله اي را به طور کامل درک کند از پس بازي در آن موقعيت هم برنمي آيد.
با اين توصيفات مدام در حال صحبت با او و قانع کردنش بوده ايد.
تقريباً همين طور است. چون هر وقت اتفاقي شبيه به اين مي افتاد بايد مدتي با او صحبت مي کردم تا بلکه قانع شود.
بايد کار طاقت فرسايي باشد.
نه لزوماً. چون اولاً بازي دست اول و گيراي آئه به زحمت هايش مي ارزد و ثانياً اينکه هميشه از اين مشکلات پيش نمي آمد. هر چه که فيلمبرداري جلوتر مي رفت کار راحت تر پيش مي رفت چون ياد گرفته بود که به من اعتماد کند و به حرف هايم گوش دهد.
ولي احتمالاً مواردي هم بوده که بنا به ويژگي هاي شخصيتي اش نتواند به حرف هايتان تمام و کمال گوش کند. اينطور نبود؟
البته چنين مواردي هم وجود داشت که دل به گوش دادن نمي سپرد. يک بار واقعاً از کارش شگفت زده شدم. در حال فيلمبرداري نمايي در سرمايي يخبندان بوديم. در آن زمان هيچ صحنه اي نبود که آئه قرار باشد بازي کند اما در آن سرماي منجمد کننده ايستاده بود تا فقط بقيه بازيگران را در نماي خروجي ببيند. به آئه گفتم برو داخل و منتظر بمان، هر وقت نوبت نماي تو شد صدايت مي کنيم. اما قبول نکرد.

فهميديد دليلش براي اين کار چيست؟
مي گفت فقط در صورتي مي تواند در نقشش فرو برود که آنجا بماند و تماشا کند. واقعاً بعضي اوقات لجباز و کله شق مي شود.
کله شقي و لجبازي اش را نقطه ضعفش مي دانيد؟
نه لزوماً. شايد همين لجبازي است که باعث شده تا نرسيدن به نقطه اوج دست بردار هيچ تلاشي نباشد و شايد با همين ويژگي ها است که توانسته به يکي از برترين ستارگان امروز سينماي کره تبديل شود.
از تاثيرات اين سريال بر جامعه تا چه حد باخبريد؟
ظاهراً اين سريال رکورد بيشترين بيننده را در سال 2005 در هنگ کنگ داشته و در بسياري از کشورهاي جهان به ويژه کشورهاي آسيايي استقبال خوبي از آن شده است. چندي پيش هم شنيدم که جواهري در قصر قرار است وارد کتاب هاي درسي مدارس هنگ کنگ شود. سازمان توريسم کره اعلام کرده 43 کارمند و دانش آموز يک مدرسه ابتدايي کاتوليک در هنگ کنگ از کره ديدن کرده و به مدت چهار روز در آنجا اقامت کرده اند تا مقدمات چاپ اين کتاب را فراهم کنند. محوريت اين کتاب هم قرار است فرهنگ کره باشد. ظاهراً هنگ کنگ بيش از هر جاي ديگري از آن تاثير پذيرفته، چون خبر ديگري هم در اين باره شنيدم که مدرسه اي در هنگ کنگ با استفاده از شخصيت يانگوم به دانش آموزانش درس زندگي مي دهد.
از جزئيات اين برنامه هم خبر داريد؟
بله از آنجا که بسيار برايم جالب بود مساله را پيگير شدم. بنا به گفته مدير اين مدرسه جواهري در قصر را به عنوان الگويي براي اجراي نمايش هايي در کلاس به کار گرفته اند. در اين نمايش ها دانش آموزان موقعيت هاي زندگي واقعي را بازسازي مي کنند و روي اين مساله که شخصيت اصلي داستان چطور بايد با مسائل اش مواجه شود بحث و بررسي مي کنند.
نظر مقامات اين مدرسه نسبت به سريال چيست؟
مدير بخش تعليمات مدني اين مدرسه درباره سريال مي گفت؛ يانگوم در اين سريال توانايي ها، ارزش ها و کيفياتي را دارد که ما دوست داريم کودکان مان داراي آنها باشند. از اين رو سعي کرده ايم با الگوبرداري از اين سريال به توسعه اين توانايي ها در کودکان مان بپردازيم.
در اين برنامه به تحليل شخصيت هاي سريال هم پرداخته شده است؟
بله آنها با نگاهي کاملاً روانشناسانه و روانکاوانه به تحليل شخصيت ها به ويژه يانگوم پرداخته اند تا معايب و محاسن انسان ها را براي کودکان تشريح کنند. همين مسائل است که «موج کره اي» را در کشورهاي آسيايي راه انداخته است.

موج کره اي؟
بله. همين جرياني که فرهنگ کره اي را در ميان مردم ملل مختلف محبوب کرده و از بازيگرانش هم ستاره هاي جهاني ساخته است. در اين ميان شخصيت يانگوم به عنوان کسي که اراده اي محکم دارد و هيچ مانعي نمي تواند او را از رسيدن به هدفش بازدارد بيش از هر چيزي مردم را به خود جذب کرده است. نکته جالب ديگري که اعضاي مدرسه مذکور به آن توجه کرده بودند موفقيت يانگوم به عنوان زن در يک جامعه مردسالار است. آنها در تحليل هايشان اين شخصيت را بسيار مي ستايند چون توانسته خلاف جريان حاکم حرکتي موفق داشته باشد و از همين رو او را الگويي براي دخترانشان مي دانند. دانش آموزان اين سريال بعضي اوقات دقيقاً موقعيت هاي سريال را اجرا مي کنند و حتي لباس هايي مشابه شخصيت هاي سريال مي پوشند. شبکه اي از تلويزيون کره که توليدکننده اين سريال است اين اجازه را به مدرسه داده که در کلاس پنج دقيقه از سريال را پخش کنند. در واقع اين کلاس هم کلاس فيلمسازي است و هم کلاس زندگي که معلمان همزمان با پخش بخش هايي از سريال موقعيت هاي هم سينمايي و هم واقعي آن را براي کودکان تشريح مي کنند.
از نظر شما تفاوت اين سريال با ديگر سريال هاي کره اي در چيست؟
سريال هاي کره اي معمولاً خلاقانه نيستند و فقط به بيننده اجازه مي دهند که مشکلات روزمره اش را فراموش کند و چند دقيقه اي را خوش باشد. فکر مي کنم جواهري در قصر اين نقص را نداشت و با خلاقيتش توانست مردم را به خود جذب کند.
ويژگي يک کار خوب داستاني را چه مي دانيد؟
يک درام خوب بايد ذهن بيننده را به کار گيرد و افکارش را توسعه دهد. اگر تهيه کننده ها روانشناسي ذات مردم را درک مي کردند خيلي عالي مي شد. سورين مي گويد؛ خلاقيت در داستان بسيار مفيد است و مي تواند جامعه را تغيير دهد. اما اين مساله به تهيه کننده بستگي دارد. اينکه آيا مي خواهند به کشف اين ابعاد بپردازند و اينکه آيا اصلاً توانايي انتقال آن را به مخاطب دارند يا نه.
سورين روناکيت، استاد روانشناسي دانشگاه تاماسات، معتقد است داستان موفق داستاني است که نيازهاي عاطفي و فکري مردم را مرتفع مي کند. از نظر وي اين داستان ها بايد ترکيبي از عناصر مختلف فرهنگي و اجتماعي باشند.

ديگر عوامل موفقيت کارتان را چه مي دانيد؟
يکي از عوامل بسيار مهم در موفقيت اين سريال پيچش ها و شرايط غيرمنتظره اي بود که در آن وجود داشت. در حالي که سريال هاي کره اي معمولاً پايان هاي قابل حدس و مشخصي دارند که بيننده را با خود همراه نمي کند.
در مورد پيشبرد داستان چه برنامه اي داشتيد؟
مديران تلويزيون به ما گفته بودند که داستان را سريع پيش ببريم تا مبادا بينندگان شان را از دست بدهند. اما حتي در مواقعي که نمي توانستيم داستان را خيلي سريع پيش ببريم آنقدر اتفاقات غيرمنتظره در داستان رخ مي داد که بتواند مخاطبش را حفظ کند.
ترجمه، مهرناز مصباح؛ سريال کره اي جواهري در قصر هر جمعه شب ساعت 30/9 از شبکه دوم سيما پخش و شنبه ساعت 45/12 تکرار مي شود. اين سريال که از محبوبيت بسيار زيادي در سراسر جهان برخوردار است و عنوان محبوب ترين سريال کره اي تاريخ را از آن خود کرده در کشور ما نيز طرفداران زيادي دارد تا حدي که برخي مردم از شنيدن اين خبر که قرار است چند قسمت پاياني اين سريال پخش نشود و به عبارتي با سانسور مواجه شود بسيار ناراحتند و در واکنش به اين مساله در اعتراضي اينترنتي شرکت کرده اند. در نظرسنجي سايت سيماي ايران نيز که محبوبيت سريال ها و فيلم هاي پخش شده از تلويزيون کشورمان را مي سنجد جواهري در قصر با آرايي تقريباً برابر با 170 هزار نفر دومين مقام را دارد.
***